|
Nguyễn Đăng Hưng
1996
NHÀ XUẤT BẢN TRẺ
(Tác giả tự tŕnh bày)
Vài lời về tác giả
Sinh tại Điện Bàn, Quảng Nam, cựu học sinh trường trung học Prétrus Trương Vĩnh Kư và Chu Văn An, Sài g̣n, được bổng du học tại Bỉ vào năm 1960.
Tốt nghiệp kỹ sư kỹ thuật hàng không không gian (Liège, 1966), hiện nay là Giáo sư Tiến sĩ trường Đai học Liège (1985), Chủ nhiệm bộ môn Cơ học Phá hủy thuộc Khoa Kỹ thuật Hàng không Không gian (LTAS-ULg).
Website : http://www.ulg.ac.be/ltas-rup/dang
Huy Chương Hàn Lâm Viện Khoa học-Nghệ thuật Bỉ, Huy chương Lao động hạng nhất Bỉ, Huân chương Đại Sĩ quan của vua Léopold II, Vương quốc Bỉ (Grand officier du Roi Léopold II, Belgique)…
Thơ văn sau khi đă là một đam mê của tuổi trẻ (thời c̣n là học sinh có thơ đăng trên báo Ngôn Luận những năm 59, 60 tại Sài g̣n), đă trở thành một nghiệp dư của tuổi tráng niên tại hải ngoại... Đă xuất bản hai tập thơ tiếng Việt tại hải ngoại, (cùng viết với Nhất Uyên), và một tập gần đây trong nước: “Thời gian ta măi măi c̣n xanh”, NXB Hiện Diện, Liège, Bỉ, 1973, “Bóng thời gian” , NXB Thanh Long, Bruxelles, Bỉ, 1973, “Dặm xưa”. NXB Trẻ, 1997. Có thơ đă được tuyển in trong tập thơ của CLB thơ Tràng An, NXB Lao động, Hà nội, 1998.
Tác giả hơn 170 công tŕnh khoa học đăng tải trên các tạp chí quốc tế, tác giả nhiều bài báo tiếng Việt không chuyên ngành, đă đăng rải rác trên các báo xuất bản tại Bỉ (Tranh Đấu, Hiện Diện, Diễn Đàn Mới), Pháp (Đoàn kết, Bông Sen), Canada (Người Việt), Mỹ (Đối thoại) và Việt Nam (Tuổi trẻ...)...
Hiện nay là chủ nhiệm của một số dự án cộng tác có tài trợ quốc tế, trực tiếp giúp Việt Nam đào tạo các khoá cao học về các ngành kỹ sư tại Việt Nam, các lớp đào tạo Thạc và Tiến sĩ đặc biệt là chương tŕnh EMMC (1995-2007), EU-EMMC (2001-2003), tại trường Đại học Bách khoa Sài g̣n và chương tŕnh MCMC (1998-2004), EU-EMMD (2001-2003) tại trường Đại học Bách khoa Hà nội.
Vào thu
Thu về theo bước em đi
Miên man chiếc lá từ ly ngập ngừng
Buồn men cho đến ngang lưng
Lâng lâng ư nắng xem chừng thoảng bay
Gần nhau nói chuyện chưa đầy
Anh c̣n lảng vảng như mây ngang trời
Thẹn thùa để úa cả lời
Rung rinh mái tóc cho trời mưa ngâu
Ngoài sân chưa hái buồng cau
Đợi anh hái mấy lá trầu mới bay
Ta c̣n có mỗi đêm nay
Em đi đêm hết cả ngày cả đêm
Thôi đừng nói chuyện trăng thềm
Gió c̣n heo hút theo em dặm trường
Mây c̣n đánh phấn soi gương
Môi em cài mấy giọt sương trong ngần
Bao la trùm lấy phân vân
Sầu lên kín cả bước gần bước xa.
Bên thềm hoa sấu trắng
Âm thầm theo bước chân em
Mùa hoa sấu trắng nửa thềm nắng hanh
Khéo vô duyên quá nên đành
Nhặt hoa phượng đỏ chắp thành đôi môi
Đường xưa luống những ngậm ngùi
Em đi đạp cả một trời thư sinh
Trăm năm tôi một bóng h́nh
Trăm năm em vẫn vô t́nh không hay
Trưa hè hanh nắng hôm nay
Cho tôi nhặt cánh phượng bay ngang thềm
Hoa mùa đỏ như máu tim
Người yêu áo trắng có t́m được đâu
Bài thơ nón lá che đầu
Trăm năm tôi một mối t́nh tháng tư.
Đường dài
Những nàng con gái đôi mươi
Chia hai mái tóc cho đời dâng hương
Những người trai ở muôn phương
Đi trong ḷng họ t́nh thương vô bờ
Người đi người măi đợi chờ
Mùa xuân vội vă giấc mơ bồi hồi
Trăm năm một cuộc lứa đôi
T́m trăng sao lại chia lời nhớ mong
Người về bên ấy xuôi ḍng
Cát bờ sỏi nắng môi hồng có phai
Mai đi cho hết đường dài
Mộng về ấp ủ một hai cũng đừng.
Mơ
Anh chưa bao giờ quen em
Chưa bao giờ biết
Nhưng viết bài thơ anh vẫn để tặng em
Chuyện chúng ḿnh anh cứ thức trắng đêm
Anh ao ước để rồi mong nhớ
Sao em đến rồi em không ở ?
Sao em đi anh không giữ không van ?
Sao ngàn năm em xuất hiện một lần ?
Và trần thế t́m nhau khó quá !
Có phải em là gió ngàn hoa lạ
Thoảng một giây sưởi ngọt giá băng
Có ước ao, ao ước nào bằng
Ao ước rằng em trở lại
Thơ cho em trao về muôn tinh cầu t́nh ái
Ngồi trông em đốt vạn nắng thời gian
Và lời thơ là hơi thở nhẹ nhàng
Nghe ngây ngất như đôi môi nồng cháy
Hăy lại gần anh để anh không thấy !
Hăy đi xa để anh nhớ anh mong !
Ở cuộc đời không có, có không
Sao anh vẫn muốn rằng em có.
Nắng dịu
Anh đă thấy hôm nay trời dịu nắng
Em cười nghiêng như mở ngơ tâm tư
Những hoài nghi thỏ thẻ tạ từ
Những day dứt quyện vào ngây ngất
Anh vẫn nghĩ t́nh yêu là có thật
Như hai mùa mưa nắng thay nhau
Như hôm nay mâây gió bỗng đổi mầu
Hoa thoáng nở ong bướm về mở hội
Ngày đă xong đâu, nắng c̣n chưa vội
Em đi về đem theo cả trời đêm
Anh chỉ mơ và mơ chỉ có em
Anh chỉ nhớ và nhớ lời hẹn ước
Đến thăm anh em ngập ngừng chân bước
Khi ra về sao lại cố đi mau
Chuyện trăm năm vẫn là chuyện ban đầu
Lời t́nh ái vẫn c̣n trang giấy trắng
Anh nhớ măi những cái nh́n thầm lặng
Cười nghiêng nghiêng như nắng rót vào sân
Cười nghiêng nghiêng như mưa đổ ngày gần
Như se sẻ bước chân rắn mối
Em sẽ đến và thơ có bao giờ nguộïi
Em sẽ cười và mưa nắng sẽ cười theo
Anh sẽ nghiêng như bến nước buông chèo
Và trôi măi theo gịng đời vời vợi.
Dặm xưa
Gió về gió vọng ngàn mây
Vời trông nếp cửa ngàn cây lặng ngồi
Lưng dài ngửa mặt mù khơi
Chân gh́, chân chi lời Bắc Nam
Em về chăm chuối cùng cam
Góp trăng sao lại chia làm gió sương
Chiếu nằm mơ chuyện ngàn phương
Cát in chân ngựa dặm trường trắng bay
Khói thành trống động dồn mây
Mưa khua vũ giáp gió lay điệu cờ
Non xuôi, suối lặng, sương mờ
Xa đưa nhạc dặêm thẳm bờ chấm con
Ra ngoài kẻ khuất người c̣n
Canh khuya khuất bóng gọi hồn ải quan
Đêm nay nghe nuớc reo ngàn
Sao lên xuống bến quá giang một ḿnh.
Bên trời
Tôi thấy ḿnh c̣n non dại
Bên lề nh́n tuổi hai mươi
Chuyện đời toàn chuyện con gái
Biết quen chưa nói đă cười
Thứ bảy, buồn nh́n cuối phố
Thở dài không thấy bóng ai
Canh khuya nấp ḿnh cửa sổ
Ngắm sao cho biết đêm dài
Tôi nghĩ ḿnh c̣n chưa biết
Bên trời mưa gió làm sao
Cả triệu linh hồn hủy diệt,
Một thân lệ nuốt chưa vào !
Bất giác tôi oà lên khóc
T́nh ḿnh giấy trắng tay không !
Người yêu hôn vùi lên tóc
Hỏi ra chi chút bận ḷng.
Tôi bây giờ
Không, cho tôi yêu cô độc
Ngày hôm nay đêm hôm qua
Đôi mắt buồn dĩ văng
Chết một lần một hết dư hương
Điếu thuốc dài ngày tháng
Khói bay rồi, lửa ngấm bay theo
Đôi bàn chân khép lại
Tiếng chào, tiếng nói chưa quen
Bước chân non dại
Cái nh́n tràn lạnh ướt vai
Tôi có đấy, cũng chẳng màng
Cũng chẳng để cho ai
Cũng chẳng ước ao, si mê, tận hưởng
Bước vọng về vang động bước chân đi
Ai hỏi chuyện hôm nay
Tôi không bao giờ kể
Mấy nỗi buồn rơi rớt đêm khuya
Như là tất cả
Cà phê, quán trọ, cư xá sinh viên
Đâu nào có
Ngày ngày nhác thấy hư không
Trời mưa da diết
Hai thân gầy bên ghế công viên
Bảo yêu nhau tha thiết
Bao giờ mới biết yêu nhau ?
Đừng hẹn ḥ
Ai đợi ? Ai trông ?
Mắt em trong soi vạn cơi ḷng
Tôi nước mắt t́nh yêu mười tám
Ta là bạn, tôi nh́n theo
Áo mỏng cánh tay ngang
Chào nhau mai mốt ngại ngùng
Kẻ mới đến đâu c̣n âu yếm quá
T́nh yêu nay đong nhiều hay ít ?
Bóng em về tha thướt bên song
Điệu kèn trompette hỏi han đưa đón
Mấy căn pḥng nhảy hát vô duyên
Có gần lắm, có yêu nhau, gối tay chủ nhật
Thứ hai về tẩm liệm chiếc hôn !
Thứ ba, thứ tư, thứ năm, thứ sáu
Sáng chiều đổ kiểng cho hay
Mà ai hay, mà ai biết, mà ai say
Chút khoảng trống không c̣n chân đứng nữa
Và đi mất không c̣n vương víu nữa
Sách vở dài xa cát bể đông
T́m nhé, yêu nhé, biên thư nhé !
Tôi gục đầu đếm mấy ngón tay
Tôi khóc đêm nay
Không, không, cho tôi yêu
Những v́ sao
Những v́ sao chưa bao giờ giăng mọc
Những v́ sao khuất lặn tự thuở nào
Một vầng trăng không vừa tay với
Trăm ngả đường đơn vị thiên văn
Tôi sẽ bước đi không phút giây chờ đợi
Bóng ḿnh và bóng ai ơi !
Lần cuối cùng
Tôi nghe nhắc tên anh qua lời mẹ kể
Anh lớn lên giữa núi giữa rừng
Tiếng ru êm khơi động muôn trùng
Điệu ḥ vắng chan hoà thương mến
Tôi biết anh ngày chưa khôn lớn
Anh đi về một tối trời sao
Anh ra đi mới sáng hôm nào
Không ai nói nhưng ḷng mở hội
Tôi biết anh không hề có tội
Cả làng thương thằng ấy hiền lành
Đồng ruộng bấy giờ không c̣n nữa màu xanh
Anh đem lại một màu hy vọng
Tôi chưa hiểu mà hồn nghe đồng vọng
Một cuộc đời sôi nổi xông pha
Tôi say sưa nghe kể chuyện đường xa
Mẹ ngồi khóc và ḷng tôi tức tủi
Rồi mẹ giặt manh áo đầy cát bụi
Cha mầy mất đi tao cậy ḿnh mầy
Anh ngồi yên giao động mấy ngón tay
Tôi c̣n nhớ những bàn tay gân guốc
Mùa đông ấy gió bấc về lạnh buốt
Lần cuối cùng ...tôi đâu có bao giờ quên !
Lần cuối cùng ...tôi đâu có bao giờ quên !
Bóng thời gian
Đợi ngày gió đến đưa đi
Trời sao trăng lạnh giọng th́ chiếc không
Bóng chiều ḷng chạnh hơi đồng
Ai đi khuất mặt áo hồng nón quai
Nghe như thưa thớt trong ngoài
Một giây vắng tiếng trần ai hỏi t́m
Bây giờ chỉ mới khơi kim
Cung tơ khép bậc nỗi niềm trước sau
Âm ba giao khúc ban đầu
Tay nâng ngón ư tay khâu buổi ḷng
Ra ngoài gió núi mây song
T́nh thôi khách trạm buồn không bến chơ
Người đi bên những đường tơ
Trăm năm có biết duyên hờ từ đây !
L’Ombre du temps
En attendant que naissent le vent et le jour
Quand la nuit tomba, une lune froide était de retour
Dans le silence glacé du soir, venaient les étoiles
Une silhouette passait parée d’un voile
Comme si tout bruissait d’un murmure étouffé ?
D’un instant suspendu dans un monde étonné
Alors cette tendresse émue se tissait tout autour
Pour reprendre enfin les accords du premier jour
Pour s’adonner à l’harmonie du premier refrain
Pour se rattacher à l’âme d’un tour de main
Car dehors hurlait le vent, voguaient les nuages
L’amour n’a point de rive, la mélancolie point de bord
Toi qui t’aventures dans ces lieux imprécis
Toi qui chemines vers ces contrées indécises
Sais-tu qu’un amour s’était éteint dehors...
Traduction du vietnamien de l’auteur
Hoài Hương
Những ngày đất nước băo giông
Ra đi canh cánh trong ḷng trời mây
Tin về gói trọn ṿng tay
Tháng năm phiêu bạt, một ngày đoàn viên
Cũng v́ thao thức triền miên
Ngồi đây tiếng súng bưng biền vọng sang
Người đi đội ngũ rộn ràng
Người về sức sống dâng tràn núi sông
Phất phơ một giải cờ hồng
Trăm năm một chuyện thần thông nào ngờ.
Hải hồ xuôi ngược bến bờ
Bao nhiêu ao ước đợi chờ là đây !
Kiếp tằm có sống một giây
Kiếp người trăm tuổi có ngày nào hơn ?
Trắng đem tâm sự nguồn cơn
Những ǵ đă mất, đă c̣n anh em ?
Những ǵ sót lại trong tim
Những ǵ chất chứa nỗi niềm tháng năm
Những khổ đau, những hờn căm
Tối đen như mực trăng rằm c̣n soi
Trăng rằm lồng lộng trong ngoài
Bao nhiêu giông tố cũng hoài bể Đông
Đêm qua theo giải mây hồng
Băng ngang vạn dặm về thăm quê nhà
Gặp nhau han hỏi gần xa
Tôi, em, đất nước mặn mà t́nh chung.
Ngày tháng đi qua
Anh đă t́m về bên kia bờ sông
Kỷ niệm đêm khuya rơm rớm màu hồng
Bài thơ cuối cùng không đề tên người viết
T́nh yêu ngày xưa vương điệu buồn da diết
C̣n chờ mong xin em đứng bên niềm thương
Niềm thương chôn vùi v́ đại dương đầy nước mắt
Và tim anh in dấu những bàn chân
Người đi qua, ngày tháng đi qua
Anh bước lại gần
Lại gần cuộc đời, lại gần sự thật
Lại gần anh bên những khoảng trống bao la
T́nh yêu em hôm nay
T́nh yêu c̣n trong như ḍng suối mát
Mà tim anh nghe đau buốt niềm thương.
tặng Huỳnh Mai
Không em đời sẽ ra sao
Buổi đầu gặp gỡ như vào thời gian
Phút giây dừng lại phím đàn
Không em héo uá như ngàn rừng thiêu
Không em héo hắt con tim
Có chăng th́ chỉ nỗi niềm vu vơ
Gặp em nào có ai ngờ
Anh như hiểu được bến bờ thế nhân
Từ nay trên bước đường trần
Qua em mới biết bản thân con người
Qua em mới hiểu lẽ đời
Như soi đêm tối bên trời trăng sao
Suối trong con nước ngọt ngào
Lời ru ư gợi xuyến xao tâm hồn
Trời trưa hay buổi hoàng hôn
Trời trong hay buổi mưa dồn gió bay
Có em mới hiểu từ nay
T́nh yêu không chỉ là cây đèn dầu
Cây đèn heo hắt đêm thâu
C̣n anh trong cơi nhiệm mầu cơn say
Nhẹ nhàng em sẽ cầm tay
Ḷng anh hội mở như ngày c̣n thơ
Mong manh ơi những đường tơ
Câu ca hạnh phúc bên bờ đau thương
Tiếng than c̣n xé đêm trường
Đàn khuya gảy khúc c̣n vương ư sầu
Cuộc đời bao nỗi bể dâu
Mà anh vẫn tưởng mặc dầu lời xưa
Có chiêm bao cũng bằng thừa
Vành khuyên rời bến lau thưa vào đời
Câu ca hạnh phúc kiếp người
Có em, có trọn cơi trời yêu thương
Nghe nhạc Strauss qua thành Vienne
Nghe Mozart biết có trời,
Nghe Strauss biết t́nh người chứa chan,
Câu ca, nét nhạc, cung đàn,
Trăm năm c̣n vọng muôn vàn thương yêu.
Mắt xanh nắng gội bao chiều,
Sông xanh sóng gợn bấy nhiêu ân t́nh.
Thăm chùa Hương
Trời Tây về ghé Hương Sơn
Dừng chân bến đục mà hồn lâng lâng
Cơi Tiên trong buổi phong trần
C̣n nghe văng vẳng tiếng Xuân thuở nào
Không gian như đọng trời cao
Sương phai, mây nhạt như vào rừng mơ
Thời gian im bặt như tờ
Kiếp tằm c̣n một đường tơ cội nguồn...
Cũng có dạo anh đi miền cực Bắc
Ngồi chờ đêm không thấy ngày qua
Hè đă về, nắng chiều không hề tắt
Trên những đồi thông hiu hắt gió ngàn
Anh ngồi đây nghe thấm đọng không gian
Không ngủ được. Ơi ! muôn vàn thương nhớ
Thương em ngày xưa, một ḿnh ṿ vơ
Gác nhỏ ngồi trông phố vắng ai về
Thương những con đường nắng gắt đồng quê
Bà dắt cháu thẫn thờ lên thăm mộ
Thương những cuộc đời qua rồi như chuyện cổ
Mà nỗi đau c̣n day dứt khôn nguôi
Cũng đă một lần, cũng những kiếp người
Đă sống cơi đời, đơn sơ bèo bọt
Vách đất, lều tranh, gió luồng, mưa giọt
Cậu bé ngày xưa lam lũ cút côi
Cậu bé thành người th́ họ đă đi rồi
Không để lại, ngay những lời trăn trối
Đất nước hồi sinh, cuộc đời tiếp nối
Người thân yêu lưu lạc khắp địa cầu
Bè bạn xa rồi, không biết về đâu
Không biết hôm nay, ai c̣n ai mất
Nỗi buồn chiến tranh, nỗi buồn có thật
Nhưng mấy ai tả hết nỗi kinh hoàng
Riêng phần ḿnh anh mang suốt thời gian
Ngay những tháng những ngày vui nhất
Đêm đă không về, ngày không buồn tắt
Viết mấy gịng thơ, giấc ngủ qua rồi
Thư nay đề : miền cực Bắc xa xôi
(Biết th́ nói là biết.
Không biết th́ nói là không biết
Thế mới là biết thực)
(Lời Khổng Phu Tử)
Lời người xưa c̣n nguyên mầu mực
Bút nghiên mài đă hơn hai ngàn năm trăm năm !
Thiên niên kỹ những năm âm
Thiên niên kỹ của hoang tàn và bạo lực
Hiểu biết con người như sáng c̣n chưa thức
Mà tầm nh́n như thông suốt cổ kim
Mà muôn đời người như cứ măi đi t́m
Càng thấy biết lại càng thấy ḿnh không biết
Rồi người đi trên thời gian biền biệt
Đến bây giờ thiên niên kỹ thứ ba
Hiểu biết như đi vào thế giới bao la
Vủ trụ ngày càng vô cùng giản nỡ
Vật chất ngày càng vô cùng thu nhỏ
Không gian xi be ngày càng tỏa khắp địa cầu
Và con người vẫn chưa biết đi từ đâu rồi về đâu
Và hiểu biết chỉ là những con đường xa lắc
Thế mà vẫn có nhóm người muốn đi đường tắc
Vẫn thấy ḿnh biết hết chuyện đời
Vẫn tưởng ḿnh có thể suy nghïĩ cho mọi người
Mới biết lập lửng cứ nghĩ ḿnh biết hết!
Bết! quá bết !
Nguyễn-Đăng Hưng (Viết chào thiên niên kỷ thứ ba)
Savoir et ne pas savoir
«Si tu sais, dis que tu sais
Si tu ne sais pas, dis que tu ne sais pas
Alors tu connais quelque chose»
(Parole de Confucius)
La parole du Sage est toujours là en prose
Depuis plus de deux mille cinq cents ans
On n’a pas cessé de répéter cette pensée pénétrante
Durant le millénaire des années négatives
Etaient encore de règle l’ignorance et les violences destructives
Car la connaissance humaine était comme l’aube endormante
Pourtant depuis l’antiquité, cette pensée reste toujours vivante
Et l’humanité est sans cesse à la recherche du savoir
Et plus elle découvre la raison, plus elle se dit alors pourquoi?
Puis elle continue dans cette voie linéaire
Jusqu’au temps présent du troisième millénaire
Où la connaissance humaine devient incommensurable
Certes, la science a fait des pas remarquables
Où l’univers est éternellement en expansion
Où la matière est réduite à sa simple expression
Où la terre entière est tissée de réseaux cybernétiques
Mais l’homme ne comprend toujours pas cette aventure fantastique
Et la connaissance n’est qu’un cheminement infini
Pourtant il existe ceux qui veulent faire un raccourci
Ceux qui croient comprendre toutes les vérités du monde
Ceux qui s’imaginent pouvoir réfléchir pour la masse profonde
Ceux qui savent peu de chose mais veulent faire croire tout connaître
Qu’ils médites pour une fois la parole du Maître!
Traduction du vietnamien de l’auteur
