Tòa nhà Diamond Plaza

Theo Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài TP.HCM, trong quý I/2004, tại thành phố đã có thêm 49 doanh nghiệp do Việt kiều thành lập với số vốn trên 88 tỉ đồng, tăng 48% về số doanh nghiệp và tương đương về số vốn đầu tư so với cùng kỳ năm 2003. Như vậy, cho đến nay đã có 1.078 doanh nghiệp Việt kiều hoạt động tại TP.HCM với tổng vốn đăng ký trên 2.000 tỉ đồng.

Cũng trong quý I/2004, lượng kiều hối chuyển về TPHCM đạt 500 triệu đô-la Mỹ, tăng trên 37% so với cùng kỳ 2003. Trong đó lượng kiều hối qua ngân hàng đạt 300 triệu, kiều hối của doanh nghiệp là 120 triệu và chuyển tiền cá nhân là 80 triệu đô-la Mỹ.

• Làm thế nào thu hút Việt kiều đầu tư vào TP.HCM ngày càng nhiều hơn?

Theo đánh giá của nhiều Việt kiều, dòng chất xám, vốn đầu tư về quê hương ngày càng nhiều hơn, nhất là tại TP.HCM, nơi có nhiều cơ hội đầu tư làm ăn tốt, môi trường thuận lợi để thể hiện tài năng. Nhưng, điều mà không ít Việt kiều băn khoăn là trong khi Nhà nước có chế độ bồi dưỡng đãi ngộ cho chuyên gia nước ngoài, thì với chuyên gia là Việt kiều vẫn chưa có được những ưu đãi thỏa đáng. Trường hợp của Giáo sư Phước - Việt kiều Singapore hiện đang giảng dạy tại trường ĐH Bách Khoa TP.HCM chỉ được hưởng mức lương tương đương 1% so với mức lương tại Singapore. Tế nhị hơn, thực tế hơn là việc Việt kiều dù có chuyên môn giỏi cũng chỉ được xếp hạng như một chuyên gia, tư vấn không có thực quyền. Đại diện Việt kiều đã mạnh dạn kiến nghị, xem xét mời Việt kiều giữ các chức vụ như giám đốc, tổng giám đốc các trung tâm, doanh nghiệp …để phát huy hết chất xám, khả năng điều hành của Việt kiều. Một số Việt kiều khác còn cho rằng, họ còn có những khó khăn trong việc gia hạn visa, thủ tục nhập hộ khẩu, cấp bằng lái xe, mua phương tiện đi lại, mua nhà ở Việt Nam…

Hiện có khoảng 300.000 Việt kiều đang là giáo sư, tiến sĩ, kỹ sư... có khả năng về khoa học kỹ thuật, tuy nhiên số lượng người cống hiến, tham gia công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước còn quá ít. Vậy làm thế nào để kéo được số trí thức này về?

Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Đăng Hưng

Giáo sư - Tiến sĩ  Nguyễn Đăng Hưng nói: “Hình như một vận hội mới bắt đầu khai thông cho dân tộc VN”. Theo Giáo sư Hưng, vốn liếng chất xanh (lượng kiều hối) cao như vậy là rất cần thiết cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhưng chất xám lại rót về quá ít ỏi, không tương xứng với tiềm năng của Việt kiều. “Thách thức vẫn còn đầy dẫy trước mắt và công cuộc phát huy nội lực, huy động người dân vẫn còn là bài toán hàng đầu. Làm sao khơi dậy sức mạnh vô bờ còn tiềm ẩn, trong đó có phần đóng góp quan trọng của người Việt sinh sống ở nước ngoài”. Phải chăng, lời nói của TS Nguyễn Đăng Hưng chính là tâm tư của không ít bà con kiều bào?

Ông Nguyễn Ngọc Ẩn - Chủ tịch Hội Người Việt Nam ở nước ngoài tại TP.HCM đã giải đáp các thắc mắc của Việt kiều. Ông Ẩn nói: “Trước tình trạng thiếu nhịp nhàng trong thực thi các chính sách, Ủy ban Người Việt Nam ở nước ngoài tại TP.HCM đã có dự thảo trình UBND TP ban hành công văn yêu cầu chính quyền các quận - huyện, phường - xã thực hiện đúng chính sách, chế độ cho Việt kiều”.

• Sẽ có chính sách thu hút nhân tài Việt Kiều

Chủ tịch UBND TP.HCM - Lê Thanh Hải

Ghi nhận những đóng góp, tâm huyết của Việt kiều trong việc xây dựng TP, xây dựng đất nước. Chủ tịch UBND TP.HCM Lê Thanh Hải trong cuộc họp với doanh nghiệp Việt kiều đã cho biết: TP.HCM sẽ ban hành chính sách quan trọng về thu hút nhân tài, trong đó dành riêng một phần nói về thu hút giới trí thức Việt kiều (đã được Chính phủ cho phép). Trước mắt, TP sẽ chọn một số ngành nghề trọng điểm để mời gọi nhân tài vào làm việc, cụ thể là đầu tư vào Khu công nghệ cao TP… Số ngành nghề này sẽ được tạo điều kiện về mọi mặt vật chất, thù lao thỏa đáng. Trong quá trình này, TP sẽ giải quyết ở mức độ nào đó việc cất nhắc, đề cử Việt kiều giữ những chức vụ tương xứng với khả năng cống hiến của họ. Điều này cũng phù hợp với vấn đề được giới trí thức Việt kiều nêu ra trong buổi gặp này.

Bí thư Thành Ủy Nguyễn Minh Triết

Mới đây, trả lời phỏng vấn báo chí tại cuộc họp Quốc Hội về sự than phiền của Việt kiều muốn đầu tư nhưng còn gặp nhiều khó khăn, ông Nguyễn Minh Triết - Bí thư Thành ủy TP.HCM đã khẳng định: "Lâu nay chính sách của Đảng, Nhà nước đối với kiều bào ở nước ngoài là nhất quán. TP.HCM là nơi có đông kiều bào ở nước ngoài. Chúng tôi thực hiện việc này phải nói là khá tốt. Trong việc kêu gọi, tổ chức mời gọi bà con về, có chính sách mời họ tham gia vào các hoạt động đầu tư ở trong nước. Tuy nhiên cả nước và riêng TP.HCM cũng còn nhiều cái vướng như thủ tục xuất nhập khẩu chẳng hạn, cũng có tiếng kêu nhưng phải nói rằng sự tiến bộ là rất đáng mừng. Hiện nay nhiều doanh nghiệp của kiều bào trong nước đã làm ăn rất hiệu quả. Mới đây Bộ Chính trị đã có nghị quyết riêng về người VN ở nước ngoài, tôi hi vọng sẽ thúc đẩy hơn nữa để người VN ở nước ngoài đầu tư nhiều hơn về trong nước."

 NHƯ NGUYỄN