Ông Phạm Thế Duyệt được tái cử làm Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; ông Huỳnh Đảm được cử giữ chức Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký, 8 Phó chủ tịch khác là: ông Lê Truyền, ông Đỗ Duy Thường, ông Phạm Lợi, ông Trần Thành Long, bà Hoàng Xuân Sính, Hòa thượng Thích Trí Tịnh, Linh mục Nguyễn Tấn Khóa và ông Cư Hòa Vần.

Ông Phạm Thế Duyệt

Đại hội thông qua Lời kêu gọi đồng bào ta ở trong nước và ở ngoài nước, đồng tâm, hiệp lực, coi lợi ích của Tổ quốc là cao nhất, thiêng liêng nhất, đoàn kết muôn người như một, phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường. Tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, phấn đấu thực hiện mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".

Phát biểu tại cuộc họp báo ngay sau khi bế mạc đại hội, ông Phạm Thế Duyệt bày tỏ mong muốn sự nghiệp xóa đói giảm nghèo được đẩy nhanh hơn nữa, Mặt trận sẽ phấn đấu vì mục tiêu không còn hộ đói, chẳng còn hộ nghèo. Ông cũng nói, cần phải nâng cao vị trí của Mặt trận Tổ quốc các cấp để Mặt trận không phải là "cây cảnh" mà là nơi để nhân dân tin tưởng, bày tỏ tâm tư nguyện vọng.

Mặt trận phải là diễn đàn của những tiếng nói khác nhau

Trước đó, trong phiên họp buổi sáng, Đại hội đã nghe các báo cáo tham luận là tiếng nói tâm huyết của nhân dân các địa phương, các nhân sĩ, trí thức, chuyên gia và các Việt kiều. GS Nguyễn Đăng Hưng xúc động nói: "Là một Việt kiều sống xa Tổ quốc đã trên 40 năm, chưa bao giờ trong cuộc đời tôi được tham dự một ngày đại hội đông đảo và nhiều màu sắc như hai ngày qua. Cả nước như kéo về đây, từ ba miền đất nước, từ những vùng xa vùng sâu; từ nhiều châu lục. Đại hội diễn ra trong một giai đoạn mới. Một cái gì hình như đã bắt đầu khai thông cho dân tộc Việt Nam!".

Bà Hoàng Xuân Sính

Cơ sở cho niềm tin của ông vào đất nước, đó là: "Tăng trưởng kinh tế nhất nhì thế giới. Cuộc sống vật chất người dân ngày càng cải thiện. Chính sách xóa đói giảm nghèo đã có hiệu quả rõ nét. Vị trí chính trị của Việt Nam ngày càng được khẳng định tại Đông Nam Á và trên trường quốc tế. Chỉ non hai thập kỷ công cuộc đổi mới đã đưa Việt Nam từ một nước khủng hoảng, thiếu hụt, đói nghèo vì chiến tranh liên tục, vì bao cấp triền miên, thành một nước trên đường phát triển và hòa nhập, làm nhiều bạn bè tán thưởng và nhiều khách quốc tế kinh ngạc". Linh mục Nguyễn Tấn Khóa khẳng định: "Nhìn chung và nói một cách khái quát thì mọi tôn giáo hiện nay đang phát triển tự do và tốt đẹp. Những cơ sở thờ tự như nhà thờ, chùa chiền, thánh thất, v.v... được trùng tu lại khang trang hoặc xây mới đẹp đẽ khắp nơi từ Bắc chí Nam. Các lễ hội tập trung đông người nhưng không có gì đáng tiếc xảy ra. Về nhân sự thì hằng năm đều có các chức sắc tôn giáo được đào tạo trong nước và đi du học ra nước ngoài".

Tuy nhiên, trên đường phát triển, bên cạnh những nhân tố tích cực đang giữ vai trò chủ đạo, vẫn còn nhiều vấn đề bức xúc. GS Hoàng Xuân Sính đặt vấn đề: Sau bao nhiêu năm chiến tranh, hiện nay "xã hội chúng ta có yên bình như lòng khao khát của người dân lương thiện chưa?". Và bà trả lời ngay: "Chắc chắn là chưa. Thủ tướng Phan Văn Khải phải luôn nói ở mọi hội nghị về tệ quan liêu tham nhũng của người có chức có quyền, về đời sống văn hóa suy thoái của xã hội". Bà nhận xét: "Mặt trận Tổ quốc đã làm nhiều việc để góp phần mang lại công bằng dân chủ cho người dân, nhưng cuối cùng những oan ức trong nhân dân và những tham ô, lãng phí tày đình trong cơ quan Nhà nước vẫn xảy ra". Bà Sính mong muốn Mặt trận phải thực sự là một trong 4 trụ cột của quốc gia (Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Mặt trận - TN), phải trở thành diễn đàn của nhiều tiếng nói khác nhau và sự khác nhau ấy phải được mọi người tôn trọng và pháp luật bảo vệ.

GS Tương Lai kiến nghị Mặt trận phải làm thế nào để "phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc" và "tiếp tục mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân". Ông nói: "Dõi theo những bước đường cách mạng của Bác Hồ, chúng ta hiểu được rằng, triết lý dẫn dắt đường lối đại đoàn kết của Hồ Chí Minh chính là tư tưởng khoan dung, là nét kết tinh của truyền thống văn hóa Việt Nam". Ông quả quyết rằng chừng nào mà tinh thần cởi mở và khoan dung, một trong những điểm cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh, chưa được đề cao thì chừng ấy chưa thể xây dựng vững chắc khối đại đoàn kết dân tộc và còn làm thất thoát biết bao nguồn lực quý báu có thể khai thác và phát huy để làm tăng thêm sức mạnh Việt Nam.

Bộ Ngoại giao Mỹ nên quan tâm đến nạn nhân chất độc da cam hơn là vấn đề tôn giáo tại Việt Nam

Linh mục Nguyễn Tấn Khóa

Đại hội lần này diễn ra trong bối cảnh Bộ Ngoại giao Mỹ vừa xếp Việt Nam vào danh sách "các nước quan ngại đặc biệt" về vấn đề tôn giáo. Từ diễn đàn đại hội, Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng ban Trị sự Thành hội Phật giáo TP Hồ Chí Minh, Hòa thượng Thích Trí Quảng lên tiếng: "Tôi kêu gọi Bộ Ngoại giao Mỹ nên đặc biệt quan tâm đến nạn nhân chất độc màu da cam hơn là vấn đề tôn giáo tại Việt Nam. Bởi vì chúng tôi là những nhà hoạt động tôn giáo đã được tự do và được pháp luật bảo hộ". Hòa thượng Thích Trí Quảng cho rằng Mặt trận Tổ quốc là nơi để tất cả các dân tộc, tôn giáo và các đoàn thể kể cả người Việt ở nước ngoài sinh hoạt trong một khối đại đoàn kết.

"Mặt trận Tổ quốc Việt Nam mới đúng là cơ quan trọng yếu để quan tâm đến vấn đề tôn giáo Việt Nam chứ không phải là Bộ Ngoại giao Mỹ", Chủ tịch Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam, linh mục Nguyễn Tấn Khóa nói như vậy để một mặt phản đối báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ, đồng thời cũng bày tỏ mong muốn Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hỗ trợ trong việc tập hợp, động viên người Công giáo tham gia khối đại đoàn kết toàn dân. Ông nói: "Tôn giáo luôn là nạn nhân của những thế lực thù địch với Việt Nam lợi dụng". Vì vậy, Linh mục Nguyễn Tấn Khóa đề nghị: "Cần phải có thời gian và sự can thiệp mạnh mẽ, hữu hiệu hơn nữa của Mặt trận Tổ quốc để đem lại lòng tin cho nhân dân, cho đồng bào có đạo đối với Đảng và Nhà nước". Theo ông Khóa "Mặt trận phải có mặt kịp thời" để giải quyết những mâu thuẫn có thể xảy ra giữa những vị lãnh đạo tôn giáo với chính quyền một số nơi, không để "cái xảy nảy cái ung" khiến các thế lực thù địch lợi dụng.

Anh Hoàng Bình Quân, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và anh Võ Quốc Thắng, Phó chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam, Ủy viên Ủy ban Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam được cử vào Đoàn Chủ tịch Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Anh Nông Quốc Tuấn, Bí thư T.Ư Đoàn, Phó chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam cùng với 11 nhà doanh nghiệp trẻ khác được cử làm Ủy viên Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Anh Hoàng Bình Quân “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Hội LHTN Việt Nam luôn nhận thức sâu sắc rằng đoàn kết, tập hợp thanh niên là bộ phận rất quan trọng trong đại đoàn kết dân tộc, bởi lẽ: thanh niên là lực lượng đông đảo có mặt trong mọi giai cấp, tầng lớp xã hội, mọi mặt của tầng lớp xã hội. "Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà", như Bác Hồ đã nói. Đoàn kết, tập hợp được thanh niên chính là đã tập hợp được lực lượng đi đầu trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mặt khác, với những đặc thù của mình, thanh niên luôn là bộ phận xã hội mà các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách lôi kéo, chia rẽ. Góp phần vào mặt trận đoàn kết dân tộc rộng lớn, thời gian qua, công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên có những chuyển biến mạnh mẽ với những kết quả thiết thực cả về số lượng và chất lượng. Đến nay, cả nước có trên 4,5 triệu đoàn viên; 5,2 triệu hội viên Hội LHTN Việt Nam và các đội, nhóm, các câu lạc bộ theo sở thích, nghề nghiệp do Hội hướng dẫn hoạt động; gần 1 triệu hội viên Hội Sinh viên Việt Nam. Số lượng đoàn viên ưu tú đứng trong hàng ngũ của Đảng ngày càng tăng, mấy năm nay thường chiếm trên 50% trong tổng số đảng viên mới được kết nạp hằng năm của cả nước. Sự ra đời của Hội Doanh nghiệp trẻ đánh dấu bước phát triển đáng khích lệ trong công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên trong thời kỳ cách mạng mới. Đây là những kết quả rất có ý nghĩa trong bối cảnh chính trị hiện nay, khi các đối tượng chống phá cách mạng đang tìm mọi cách chia rẽ thanh niên ngày càng quyết liệt”. (Trích tham luận tại Đại hội của anh Hoàng Bình Quân, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam)

Tuyết Nhung